yansımalar, yanılsamalar, gölgeler, suretler...

Michelangelo Merisi da Caravaggio

-

Birlikte tüketiniz;

Azılı çete lideri, suç makinası bir sanatçı. Barok dönemini ipe götüren, ipten alan. Kendinden önceki ve sonraki tüm sanat dünyasının ezberini bozan. Enginar fobisi yüzünden garson bıçaklayan, biseksüel bir deha Michalangeo Merici Caravaggio. Kara veba yüzünden ailesinin büyük bir kısmıyla erken vedalaşan, ismini doğduğu kasabadan alan Caravaggio.

1957’de İtalya, Milano’da zorluklara doğan ve balçıkla sıvanmaya çalışılan bir sanat. Yaşadığı dönemi ve sonrasını sallayacağı resim sanatına kendi halinde başladı. 12 yaşında Simone Peterzano’nun yanınına eğitim için gitti.  Söylentilere göre ise Peterzano aslında bir dolandırıcı ve ismi, belgeleri sahte. Yani öyle diyolar…

 

Öğrencilik döneminde Lombardiya resim sanatını öğrendi. Bu teknik Caravaggio’nun özgün sanatının temelini oluşturdu. Günümüz renkli sinemasını ve yönetmenlerini oldukça etkileyen, “Rembrandt Aydınlatması” da denilen gölge ışık oyunlarını eserlerinde çok usta biçimde kullanan Caravaggio, bu tekniğinin yanı sıra “Mahzen Işığı” denilen zıt ışıklandırmayı da oldukça sık kullanmıştır.

Death of the Virgin, Caravaggio

1588’de, Roma Saint Louis der Francois Kilisesi’nin duvarını süsledi ve aynı dönemde “Meyve Sepeti Taşıyan Çocuk”  tablosunu yaptı. Model olarak çocukluk arkadaşı Mario Minitti’yi kullandı.

Hasta Bacchus, Caravaggio

Genellikle gençlik ve güzellik simgesi olarak kullanılan Bachus’ü, deli-dahi sanatçımız alışılanın dışında hasta olarak ele aldı. Yüzündeki yeşile çalan sarı renk hastalığı yansıtırken, meyvelerdeki canlılığı ters konstrast tekniği ile işledi. Bachus’ün elindeki üzüm salkımında ise birkaç tane çürümüş tane…

Aramızda kalsın; Tabloyu yaptığı dönemlerde Caravaggio’nun bir ayağı sıkıntılı olduğu için, tabloda da sıkıntılı olan ayağını çizmemiş, saklamıştı.

The Cardsharps, Caravaggio

“Hilekarlar” tablosundaki üç insan figürünün ikisi ise aslında aynı kişidir. Biraz dikkatli bakınca iskambil kartlarını tutanların ikiside aynı kişi fakat oldukça zıt karakterleri yansıtırlar. Sırtı bize dönük olan ve hile yapan insandaki kötülüğü, yüzü bize dönük olan ise iyiliği simgeler. Aslında bu aynı surette iki uç kutbun betimlenmesiyle Caravaggio’nun anlatmak istediği , kendisidir.

Arkadaşına hile yapmasında yardım eden arkadaki figüre odaklandığımızda ise eliyle yaptığı üç işareti ile arkadaşının pek de dürüst olmayan zaferini kolaylaştırmaya çalışıyor. Eldivenlerinin delik olması ise bu sefer yoksulluğu değil, hile yaparken kartları tanımasını anlatıyor. Bu eserin yaklaşık olarak otuzdan fazla kopyasının yapıldığı bilinmektedir.

Roma’da, “Ümitsizler ve Korkusuzlar” çetesinin lideri olan sanatçımız, dediğimiz gibi azılı bir suçluydu ve fırça kullanmakta olduğu gibi kılıç kullanmakta da oldukça yetenekliydi. Biseksüellerin oluşturduğu bu grubun üyeleri ise başlarına ipek kuş tüyleri ve uzun pelerinler takarlardı. Ayrıca kiliseyle sürekli çatışma halinde olan çete liderimiz onların tabiri ile erkek fahişesi, onu ve sanatını anlayabilen bizlere  göre ise, sanatı kadar cinsel kimliğini de yaşayabilen, cesur bir sanatçıydı.

Caravaggio resimlerinde yüce kişilikleri sıradanlaştırarak çizer ve itirazlara rağmen o resimleri kilise duvarlarına astırmayı başarırdı. Deforme olmuş vücutları, sokaklarda kalan fakirleri, Roma sokaklarını arşınlayan fahişeleri, hırsızları, suçları, Meryem Ana, Aziz Matta gibi yüce kişilik tasvirlerinde kullanır ve idealize etmeden tüm gerçekliğiye yansıtırdı. Hayatına ve eserlerine sürekli bir melankoli eşlik ederdi.

“Aziz Thopmson’un Şüphesi”, Vatikan’da “İsa Çarmıhtan İndirilirken”, Louvre’de, “Çingene Kadın”

1606’da tekrar suç ve bela, ardından Roma ayrılığı. Caravaggio o dönemde, Roma’nın kenar mahallelerinin çete lideri olan Renuccio Tomassino’yu öldürdü. Sebebine kadın kavgası denilen bu cinayetin, sert bir Biseksüel çatışması da olabileceği söylenir. Bu olaydan sonra Napoli’ye, Collona ailesinin yanına gider fakat işlediği suçların ve biseksüellik suçunun cezası Roma’da ki kadar hafif olmadığından, Napoli’de o eski halinde eser kalmayan ve süt dökmüş kediye dönen çete liderimiz Malta’ya gider. Alof de Vignacourt için resimler yapar ve eserleri çok beğenilir. Bu sayede bir anda Tapınak Şövalyesi olur. Malta’da emekli öğretmen misali beş ay kalan Caravaggio’nun kanındaki serserilik durulmaz ve diğer şövalyelerle kavgaya tutuşur. Biri ağır yaralanır. Bu durum Caravaggio ve Tapınak Şövalyelerini azılı düşman yapar. Dönemin en korunaklı hapishanelerinden birine atılır ancak oradan da kaçmayı başarır. Vignacourt veya Minitti’nin yardımıyla bu kaçışı başardığı söylenir.
1608’de, Sicilya’ya gider ve orada “Azize Lucia’nın Gömülmesi,” “Lazarus’un Dirilişi,” tablolarını yapar.

Lazarus’un Dirilişi, Caravaggio

Azize Lucia’nın Gömülüşü, Caravaggio

Malta’da olduğu dönem paranoyaklaşmaya başlar. Kılıçla tablo parçalamak gibi bluğ çağı hareketleri içinde olsa da Caravaggio, Caravaggio’dur. Dokuz ay sonra tekrar Napoli’ye, Collona Ailesinin yanına gider. Burada çok büyük bir kavgaya karışır, öyle ki Roma’ya ölüm haberi gider. Yüzüne ölümcül bir yara alır ve artık oldukça büyük bir deformeyle yaşamaya mahkumdur. Öyle sanıyoruz ki bu kavgada da düşmanlaroı Tapınak Şövalyeleri’ydi.
Napoli ve Malta’da kendine nazik davranan Caravaggio, onu koruyan Vigncourt’a teşekkür etmek için, “Vaftiz’ci Yahya’nın Kafasını Elinde Tutan Salome,” eserini yapar. Yine aynı dönemde yaptığı “Davut ve Goliad,” eserinde ise Goliad’ın kafasını Davud’un elinde resmeder. Bu tabloda otoportre olarak yaptığı Goliad’ın kesik başı kendisine verilen ölüm cezasını tasvir eder. Deli-dahi dediğimiz bu serseri bey bu eserlere kendini pişman olarak gösterir, affedilmek ister.

David with the head of Goliad, Caravaggio

Enginar yüzünden garson bıçaklayan, eskizsiz yağlı boya tablolar yapan Caravaggio.

Caravaggio, David ve Goliad eserinde gördüğümüz iki beden tek kişi olayını burada da kullanmıştır. David olarak resmettiği 19 yaşındaki genç Caravaggio, Goliad olarak resmettiği 38 yaşındaki Caravaggio’nun başını keser ve bununla “İçimdeki kötülüğü öldürdüm,” imajı verir. Bu zeka dolu eserleri yapan da, sex bağımlısı, şiddet sorunu olan da, yine o. Kilise duvarlarıdaki ulvi varlıkları sıradanlaştırarak, halklaştırarak süsleyende o, katil olan da.

Bu dahi sanatçı, sadece Kardinal’in içine gireceği bir Şapelin içine, ancak kapı aralığından bakılırsa halkın göreceği bir eser yapar. Yüzyıllardır soldan sağa akan resim kompozisyonunu kapı aralığından bakan insanlar görsün diye, sağdan sola olmak üzere değiştirir

Dinle, otoriteyle sürekli savaş halinde olanda o, kira süresi doldu diye kapısını çalan yaşlı ev sahibinin evini taşlayan da o.

“Hacılar” tablosu ile kilisenin kirini göstermek için, hacıların ayaklarını tablodan fırlarcasına gözümüze sokan da o.

Teşekkürler Michelangelo Merisi da Caravaggio.

Yazan: https://www.instagram.com/marxindayisi/

 

Paylaş

Son Yazılar

POPÜLER KATEGORİLER

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here